امور مالیاتی

مالیات بر ارزش افزوده

امور مالیاتی

امور مالیاتی که باید در طول یک سال مالی برای شرکت انجام شود شامل چه مواردی است؟

در ابتدای تاسیس یک شرکت مدیران موظف هستند برای آغاز فعالیت نسبت به تشکیل پرونده در حوزه  مالیاتی مربوطه  خود اقدام  نمایند وکد اقتصادی اختصاصی خود  را دریافت کنند، چرا که این امر موردی حیاتی در گام نخست شروع فعالیت  است این امر توسط مشاوران مالیاتی شرکت محاسبان با روشی بسیار آسان در کمترین زمان انجام خواهد شد.

در مرحله بعدی شرکت ها با اولین فاکتور خرید و فروش و با در دست داشتن مدارک مربوط به این امر باید به سارمان مالیات ارزش افزوده خود مراجعه کرده و ثبت نام خود را نهایی نمائند، شرکت محاسبان ارزش آفرین افتخار دارد که در این مرحله که شاید باعث سردرگمی مدیران شود شما را راهنمایی کرده و در تمامی این مراحل در کنار شما حضور داشته باشد.

مرحله سومی که هر شرکت بعد از شروع فعالیت و استخدام کارمند پیش روی خود دارد دریافت کد کارگاهی برای ارسال ماهیانه لیست بیمه می باشد.

بعد از پایان مراحل بالا مسئولان مالی شرکت وظیفه دارند مواردی را در طول ماه،فصل و پایان سال مالی انجام دهند که در ذیل خدمتتان عرض خواهیم کرد:

ثبت اسناد به صورت ماهیانه که این امر شاید مهم ترین مورد در انجام حسابداری شرکت ها می باشد زیرا اگر اسناد به درستی و در جای خود ثبت نشود در انتهای سال مالی برای ارسال اظهارنامه عملکرد شرکت ها دچار مشکل خواهند شد

تهیه لیست حقوق به در انتهای هر ماه

تهیه لیست بیمه و مالیات حقوق

15 روز پس از پایان هر فصل حسابدار باید نسب به تهیه گزارش های ارزش افزوده و ارسال اظهارنامه اقدامات لازم را انجام دهد

45 روز پس از پایان هر فصل باید نسبت به ارسال صورت معاملات فصلی اقدام نماید

4ماه پس از پایان سال مالی نسب به تهیه و ارسال اظهارنامه عملکرد که مهترین معقوله مدیریت مالی مجموعه است اقدام نمایید

تعریف ارزش افزوده 

برای بیان ساده مفهوم ارزش افزوده با مروری بر  کتب اقتصاد خرد و کلان میتوانیم اینگونه آن را تعریف نماییم : ارزش افزوده مساوی است با تفاوت داده و ستانده . در عمل میتوان ارزش افزوده را فروش منهای خرید هم بیان نمود  .

برای مثال : یک کارخانه  تولید درب ضد سرقت مفروض است که در خصوص تولید درب های ضد سرقت فعالیت میکند . این کارخانه  برای تولید یک عدد درب احتیاج به مواد اولیه به شرح زیر دارد که هر کدام را به قیمت‌هائی که در فهرست زیر تهیه آمده است، ‌خریداری می‌نماید:

1- چوب : 500.000 ریال
2- دستگیره درب : 350.000 ریال
3- یراق آلات : 15.000 ریال
4- چسب چوب: 9.000 ریال
5- چشمی درب  : 7.000 ریال

بنابراین مجموع خرید این کارخانه برای تولید یک عدد  درب صد سرقت  881.000 ریال است که پس از انجام مجموعی از  عملیات بر روی مواد اولیه تهیه شده، یک عدد درب ضد سرقت  تولید می‌گردد. تولید کننده درب، یک عدد درب  را به قیمت 1.600.000 ریال به فروش میرساند.

با توجه به تعریف مالیات بر ارزش افزوده که در صفحه قبل ذکر گردید، ارزش افزوده ایجاد شده توسط تولید کننده درب  عبارت خواهد بود از :

خرید ـ فروش = ارزش افزوده
ارزش افزوده =  881.000  –  1.600.000=719.000

مفهوم  مالیات بر ارزش افزوده

بر مبنای تعریف بالا  از ارزش افزوده، نوعی از مالیات بر مصرف طراحی گردیده است  که امروزه بیشتر از 140 کشور در جهان تحت این عنوان اجرایی گردیده است . در قاره اروپا کشورهای فرانسه و آلمان ازنخستین  اجراکنندگان مالیات بر ارزش افزوده می باشند  و در اتحادیه اروپا تمامی کشور های عضو  این مالیات را قبول داشته و اجرایی نموده اند . کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا نیز همه به پذیرش و اجرای این نوع مالیات التزام دارند.

اما در کشور ما ، تا پیش از این پرداخت مالیات بر مصرف به صورتی مستقیم که در آن  مصرف‌کنندگان مالیات را به فروشندگان پرداخت نمایند  و فروشندگان هم مالیاتهای دریافتی  را به صورت نیابتی  از طرف دولت جمع‌آوری نموده  و بعدا آن را به سازمان امور مالیاتی بپردازند ، وجود نداشته است.ولی  این امر به  معنی  نپرداختن انواع مالیات های غیر مستقیم بر روی خرید هایشان  نیست ، بلکه  مصرف‌کنندگان ایرانی برای خرید فرآورده‌هایی مانند  خاویار ، نفت، سیگار، نوشابه ، الکل طبی و صنعتی، اتومبیل، تلفن، نوار ضبط صوت و تصویر، فولاد و سیمان و برای دریافت  خدماتی همچون ارتباط تلفنی، شماره‌گذاری موقت و نقل و انتقال اتومبیل و …، به صورت غیرمستقیم، مالیات بر مصرف را میپردازند.

خریداران در کشور ما در خرید  کالاهای وارداتی نیز برای صدها نوع کالای وارداتی مبالغ مختلف را در قالب حقوق گمرکی و سود بازرگانی و مالیاتهای غیرمستقیم مربوطه را پرداخت می نمایند . این مالیاتها، برحسب وضعیت “کشش منحنی‌های تقاضا و عرضه” تخصیص می یابد.

مالیات بر ارزش افزوده در واقع نوعی مالیات بر فروش کالا و خدمات در چندین  مرحله‌ای است که در گذر از مراحل واردات/تولید/توزیع/مصرف طی  نرخی ثابت مالیاتی اعمال می‌گردد اما در نهایت امر مصرف‌کنندگان نهایی پرداخت‌کننده واقعی است. مبنای محاسبه این مالیات بهای کالا و خدماتی است که یا در داخل تولید می‌شوند و یا به کشور وارد می‌گردند و فروشندگان و یا ارائه‌دهندگان خدمات برای آنها صورتحساب صادر می‌نمایند. در این نظام مالیاتی هر یک از ارائه دهندگان کالا و خدمات که در این نظام مالیاتی از دید دولت مؤدیان مالیاتی تلقی می‌گردند، مکلف به نگهداری دفاتر حسابداری و در هنگام فروش مکلف به تهیه و صدور صورتحساب فروش قانونی می‌باشند. این  صورتحسابهای صادره می بایست حتما  مشخصات طرفین معامله، مشخصات کامل کالا به همراه  قیمت و مالیات آن در ستونهای مربوطه، در چند نسخه( کعمولا 3 نسخه) ثبت شده باشد.

در تمامی مراحل تولید، توزیع،حمل  و … هر بنگاه اقتصادی وقتی که اقدام به خرید مواد اولیه و یا سایر کالاهای مورد نیازمی نماید ، بایستی بهای کالای خریداری شده بعلاوه مالیات بر ارزش افزوده (که درصدی ثابت از بهای اصلی کالا است) را به فروشنده کالا پرداخت می نماید .  در زمان فروش محصولات تولیدی نیز علاوه بر قیمت کالائی که به فروش رسانده می شود ، مالیات بر ارزش افزوده متعلقه  نیز محاسبه گردیده  و از خریدار کالای دریافت می شود . حال چون در این نظام مالیاتی، فعال اقتصادی نبایستی خود مالیاتی پرداخت نماید و بایستی مالیات تنها از مصرف‌کننده نهایی اخذ گردد، فعالان اقتصادی مالیات پرداختی بابت خرید مواد اولیه و سایر کالاها را از وجوه مالیات دریافتی از خریداران کالاها و دریافت کنندگان خدمات خود، کسرنموده  و تنها   اختلاف  آن را  به  دولت پرداخت میکند . یعنی در حقیقت  هر فعال اقتصادی فقط به اندازه ارزش افزوده‌ای که توسط مجموعه اش خلق  می‌گردد مبلغ مالیات را به دولت پرداخت  می نماید و عمل انتقال مالیات از هر عنصر زنجیره تولید/توزیع به عنصر بعد تا زمانی که مالیات به مصرف‌کننده نهایی تعلق یابد ، ادامه پیدا می‌کند و نهایتاً مصرف‌کننده نهایی که حلقه آخر زنجیره تولید/توزیع مصرف است، کل مالیات را که در مراحل مختلف زنجیره توسط عناصر زنجیره تولید/توزیع انباشته گردیده پرداخت می‌نماید.

تاریخچه مالیات بر ارزش افزوده در ایران

در دی ماه 1366سال برای نخستین بار  لایحه مالیات بر ارزش افزوده تقدیم مجلس شورای اسلامی گردید. این لایحه در ابتدا توسط کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی مورد بحث و بررسی  قرار گرفته و سپس با  تدوین و دخالت نظرات به صحن علنی ارائه گردید ولی در آن زمان پس از تصویب 6 ماده از آن با درخوست  دولت به دلیل اجرای سیاست تثبیت قیمت ها و مشکلات اقتصادی ناشی از جنگ تحمیلی، دولت لایحه مزبور  را از مجلس شورای اسلامی پس گرفت.

پس از آن  در سال 1370 دپارتمان امور مالی صندوق بین المللی پول نیز، اجرای سیستم مالیات بر ارزش افزوده را توصیه کرد. با توجه به احساس نیاز و نظرات کارشناسان و متخصصین داخلی و بین المللی در خصوص پیاده سازی این چنین نظام مالیاتی، برنامه استقرار نظام مالیات بر ارزش افزوده  در پایان  دهه 1370 مجددا در دستور کار دولت جمهوری اسلامی قرار گرفت و در نهایت این لایحه تدوین و پس از پیمودن مسیری طولانی در شهریور 1381ماه سال به تصویب هیات وزیران رسید و کهدر  مهر ماه همان سال به مجلس شورای اسلامی ارائه شد و بالاخره در اردیبهشت ماه سال 1387 توسط مجلس شورای اسلامی تصویب شد . قانون ارزش افزوده در یکم مهر ماه سال 1387به صورت آزمایشی برای مدت معین  5 سال در کشور به اجرا درآمد.

تفاوت مالیات ارزش افزوده و صورت معاملات فصلی

همانطور که در توضیح صورت معاملات فصلی نیز ذکر شده صورت معاملات فصلی تنها منبعی برای روشن تر شدن معاملات از طریق طرف مقابل است و در آن مالیات جداگانه ای دریافت نمیشود اما مالیات ارزش افزوده درصدی از معامله است به صورت اظهارنامه ای در زمان 15 روز پس از پایان هز فصل  به سازمان ارزش افزوده پرداخت میشود.

 

اظهارنامه ارزش افزوده

در کشور ما فعالان اقتصادی مشمول نظام ارزش افزوده موظفند تا هر فصل اطلاعات کلی از ریز معاملات خود و سیستم مالی خود را طی اظهارنامه ارزش افزوده تکمیل نموده و به اداره مالیات بر ارزش افزوده تسلیم نمایند . البته که این امر به صورت غیر حضوری و آنلاین امکان پذیر بوده و اشخاص حقیقی و یا حقوقی مشمول این نظام  می توانند از طریق پروفایل کاربری خود در سامان همربوطه  اقدام به تکمیل اظهارنامه مذکور نمایند.

مهلت تکمیل ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده 15 روز بعد از پایان هر فصل بوده و در صورت عدم تسلیم در موعد مققر به میزان هر ماه تاخیر 1 درصد جریمه به مبلغ ارزش افزوده قابل پرداخت تعلق میگیرد و همچنین باعث بروز مشکلاتی در پرونده اقتصادی میگردد.

نحوه محاسبه ارزش افزوده پرداختی

به طور خلاصه و ساده هر بنگاه اقتصادی مشمول میبایستی مبلغ ما به التفاوت ارزش افزوده دریافتی که از فروش محصولات خود دریافت کرده با مبلغ ارزش افزوده پرداختی که بابت خرید های خود اعم از کالا و خدمات پرداخت نموده است را محاسبه نموده و در صورتی که ارزش افزوده خرید از فروش بیشتر بود نیاز به پرداخت مبلغ به اداره ارزش افزوده  ندارد ، بلکه مبلغ حاصل این اختلاف در پرونده او به عنوان اعتبار باقی میماند برای فصول بعدی اما اگر ارزش افزوده دریافتی از بابت فروش بیشتر از مبلغ پرداختی بابت ارزش افزوده خرید های انجام شده بود، باید مبلغ مابه التفاوت را به اداره ارزش افزوده تا موعد مقرر بپردازد  . حالت دیگر که ممکن است رخ دهد برابری مبلغ ارزش افزوده دریافتی و پرداختی می باشد که در این صورت نه لازم به پرداخت مبلغی است و نه مبلغی در اعتبار باقی میمیاند که امکان رخ داد این امر بسیار ناچیز است.

معافیت های صورت معاملات فصلی:

 

1- موارد معاف از درج کد اقتصادی:

فروش کالا یا خدمات به مصرف کننده نهایی

معاملات با مشمولین ماده 81 ق ،م،م (شاغلین حوزه‌های کشاورزی، دام‌پروری، دامداری، پرورش ماهی و زنبورعسل و…)

معامله با اشخاص حقیقی با مبلغ تا 5 درصد حدنصاب «معاملات کوچک موضوع قانون برگزاری مناقصات» (این مبلغ در سال 98، یک‌میلیون شش‌صد و چهل هزار تومان است)

خرید از فروشندگانی که ملزم به ثبت‌نام در نظام مالیاتی نیستند (ارگان‌ها و نهادهای دولتی و…)

2-موارد معاف از ارسال صورت معاملات فصلی:

خریدوفروش و سود و کارمزد اوراق بهادار

سود و کارمزد جریمه‌های بانک‌ها، صندوق تعاون، صندوق‌های حمایت از توسعه بخش کشاورزی، مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز و صندوق‌های قرض‌الحسنه

حق عضویت اعضاء مجامع حرفه‌ای، احزاب و انجمن‌ها و تشکل‌های غیردولتی دارای مجوز از مراجع ذی‌صلاح

کمک‌ها، جوایز و هدایای بلاعوض

مبالغی که تحت عناوین جریمه یا خسارت، انواع عوارض و مالیات (به‌استثناء مالیات و عوارض قانون مالیات بر ارزش افزوده) حق ثبت، حق تمبر، حقوق گمرکی و موارد مشابه به دستگاه‌های اجرائی پرداخت می‌شود

وجوه پرداختی بابت حق نگهداری (شارژ) ساختمان محل فعالیت و آبونمان‌های پرداختی

جرائم صورت معاملات فصلی

جرائم صورت معاملات فصلی کی از مهمترین مواردی است که افراد باید از آن اطلاع داشته باشند که در ذیل به آنها اشاره خواهد شد:

عدم صورتحساب، عدم درج شماره اقتصادی خود یا طرف معامله در صورتحساب، استفاده از شماره اقتصادی دیگران در صورتحساب خود، استفاده از شماره اقتصادی خود در صورتحساب دیگران؛ جریمه به میزان 2 درصد مبلغ مورد معامله

عدم ارسال صورت معاملات فصلی از روش‌های اعلامی توسط سازمان امور مالیاتی؛ جریمه به میزان 1 درصد مبلغ معاملاتی فهرست‌های اعلام‌نشده

عدم ارسال صورت معاملات فصلی در زمان مقرر به میزان 1 درصد مبلغ مورد معامله

لازم به ذکر است جرائم صورت معامله فصلی قابل اعتراض نمیباشد و مودیان فقط میتواند از بخشودگی در این مورد استفاده نمایند

ختی بابت حق نگهداری (شارژ) ساختمان محل فعالیت و آبونمان‌های پرداختی

روش های ارسال صورت معاملات فصلی

سازمان امور مالیاتی صورت معاملات فصلی را به صورت دستی تحویل نمی گیرند و باید این مورد از طریق یکی از روش های ذیل انجام گیرد:

به صورت برخط( آنلاین) : در این روش مودی با مراجه به سامانه معاملات فصلی به صورت آنلاین اقدام به ثبت معاملات خود به صورت دستی و رکورد به رکورد کرده و آن را به سازمان ارسال نماید.

به صورت غیر برخط(آفلاین) : در این روش مؤدی با مراجعه به وب‌سایت سازمان امور مالیاتی، نرم‌افزار صورت معاملات فصلی را دانلود کرده و در سیستم خود اجرا می‌کند. پس از اجرای نرم‌افزار در سیستم و تا پایان ثبت گزارش‌ها، نیازی به اینترنت نیست و تنها در زمان ارسال گزارش صورت معاملات فصلی باید به اینترنت متصل باشید. در کنار این، مؤدیان می‌توانند از نرم افزار حسابداری مورد تایید سازمان امور مالیاتی برای ثبت صورتحساب‌های مالی خود استفاده کرده و در زمان لازم فهرست صورت معاملات فصلی خود را از این نرم‌افزار دریافت کرده و در سامانه صورت معاملات فصلی بارگذاری نمایند

صحبت نهایی

به صورت کلی تهیه درست و ارسال صورت معاملات فصلی برای مودیان بسیار حائز اهمیت می باشد و در زمان ممیزی افراد به مشکلات فراوانی اعم از ثبت نکردن کلیه موارد در این سامانه یا بی دقتی در ثبت کد اقتصادی طرف مقابل برخورد خواهند کرد همچنین ارسال صورت معاملات در زمان معین بسیار اهمیت دارد زیرا جرائم این مورد موارد سنگینی است که میتواند سرنوشت شرکت ها را تغییر دهید پس بهتر است از افراد با تجربه و حرفه ای در زمان ثبت این موارد استفاده شده تا در آینده مشکلات جدی برای مودیان ایجاد نشود.

شرکت محسبان ارزش آفرین افتخار دارد که در این مورد سابقه و تجربه بسیار طولانی داشته و ضمانت انجام درست این مورد را برعهده میگیرد، با سپردن این موارد به ما اطمینان خاطر داشته باشید.